Özge Lokmanhekim ile Çocukların Okuma Alışkanlıkları Üzerine Söyleşi

Özge Lokmanhekim ile Çocukların Okuma Alışkanlıkları Üzerine Söyleşi

12 Kasım Pazartesi günü, yazar Özge Lokmanhekim ile gerçekleştirdiğimiz söyleşi çok ilgi gördü. Bu söyleşiden önemli notları sizin için derledik.

Özge Hanım’a teşekkür ederek, sizi röportajımızla başbaşa bırakıyoruz.

 

  • Çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmak için en doğru yaş hangisidir? / Kaç yaşında kitap okunmaya başlanmalı?

Amerikan Pediatri Birliği bebeklerin 6. aydan itibaren kitapla tanışmasını öneriyor. Ancak, hem dünyada hem de Türkiye’de pek çok uzman anne karnından itibaren çocuğunuza kitap okumanızı tavsiye ediyor. Ben de ikinci görüşü destekleyenlerden biriyim.

Hamileliğiniz boyunca ve bebeğinizin 0-6 aylık döneminde bebeğinize her gün 5-10 dakika kitap okuyabilirsiniz. Okuyacağınız kitap çocuk kitabı olmak zorunda değil ancak eğer siz de seviyorsanız Küçük Prens gibi sizin de okumaktan keyif alacağınız kitapları tercih etmenizi öneririm. Bu okuma saatini sabahları bebeğiniz uykusunu aldıktan ve beslendikten sonra (algılarının en açık olduğu zaman sabah saatleri olduğu için) ya da akşam uyku saatinden önce yapabilirsiniz. Yine 5-10 dakika kadar süren bir kitap okuma saati başlangıç için yeterli olacaktır.

Eğer bebeklikten itibaren uyku öncesi kitap okur ve okuma saatini uyku rutininin bir parçası haline getirirseniz bu alışkanlık okul öncesi ve okul döneminde de devam edebilir.

  • Resimli kitapların çocuk gelişimine etkileri nelerdir?

Çocuklarımıza bebeklikten itibaren düzenli olarak kitap okuduğumuzda, henüz konuşmadan kitaplarda onlara gösterdiğimiz nesneleri, örneğin kedi, köpek gibi hayvanları tanıdıklarını gözlemleyebiliriz. Resimli kitaplar, çocuklarımızın bizlerle iletişimini kolaylaştırır. İlgi alanlarına göre resimli kitaplar okuduğumuzda o konuyla ilgili yeni şeyler öğrenir, merak duygusu tetiklenir. Deneyim konulu resimli kitaplar (örneğin doktor ziyareti, uçak yolculuğu vb.) ilk deneyim öncesi belirsizliklerin ortadan kalkması ve nasıl bir durumla karşılaşacaklarını anlamaları sebebiyle çocukların endişelerinin azalmasına destek olur. Söylememe gerek yok herhalde ama resimli kitaplar çocukların dil gelişimine, hayal gücüne ve yaratıcılıklarına büyük ölçüde katkıda bulunur. Yapılan araştırmalar, bebeklik döneminden itibaren kendisine düzenli olarak kitap okunan çocuklarla okunmayan çocuklar arasında dil gelişimi, muhakeme yeteneği, psikolojik gelişim ve zeka gelişimi, olumlu kişilik yapısı kurma, gerçek hayatla bağlantı kurma ve sosyal kavramları öğrenme (sevgiyi gösterme, saygılı olma, çevreyi koruma vb.) açısından büyük farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor.

 

  • Yaş gruplarına göre kitap seçimi nasıl yapılmalıdır?

 

0-12 ay:Karton kitaplar, siyah beyaz kontrast renkler içeren kitaplarla başlanabilir. Yumuşak kitaplar, banyo kitapları da bu dönem için uygundur. Nesnelerin, hayvanların vb. tanıtıldığı duyusal gelişime destek olan kitapları da tercih edebilirsiniz.

 

12- 36 ay:Büyük resimlerin ve kısa yazıların olduğu hikâye kitapları, sesli kitaplar ilgilerini çekecektir. Sayılar, renkler, şekiller vb temel kavramların olduğu kitaplar tercih edilebilir.

 

4-7 yaş:Yeni kelime öğreten, merak uyandıran, sonunu ya da hikâyenin akışını tahmin etme isteği doğuran kitaplar tercih edilebilir. Daha uzun yazılı, dil bilgisini ve kullanma becerisini destekleyen, eğlenceli ve hayal kurmaya teşvik eden kitaplar ile temel değerleri ve kavramları (arkadaşlık, doğa sevgisi, hayvan sevgisi vb) içeren, kendi yaşamlarıyla da özdeşleştirebilecekleri kitaplar ilgilerini çekecektir.

 

8 yaş ve üzeri:Bu yaş grubu çocuklar artık kendi okuma tercihleri olan çocuklardır. İlgi alanlarına göre yaş grubuna uygun beğendikleri kitapları seçebilir, yazarları takip edebilirler. Macera içeren, hayal gücünü tetikleyen, kendi yaşamları ve içinde bulundukları durumlarla özdeşleştirebilecekleri kitaplar bu yaş grubunun ilgi alanına girmektedir. Ayrıca çizgi roman, karikatür vb. farklı tür kitapları da onlara sunabiliriz.

 

Masal kitapları ile şiddet/savaş ve argo sözcükler içeren kitaplar:

Biz yetişkinler çocuklarımızın hep pozitif mesajlar veren, iyi sonla biten hikayeler okumasını istiyoruz. Ancak hayatın içinde ölüm, şiddet, savaş, göç ve mültecilik, doğa ve çevre tahribatı, mutsuzluk ve üzüntü de var. Çocuğumuzun duygusal anlamda gelişebilmesi için mutluluk kadar mutsuzluğu da bilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu sebeple, bu saydığım konuları içeren kitapların da okunmasını önemli olduğunu belirtmek isterim.

 

Kitaplar günlük hayatı da anlattığından içlerinde zaman zaman argo sözcükler kullanılmış olabilir. Bu konudaki şahsi görüşüm çocuğun bu kelimeleri öğrenmesini engellemek yerine, bu kelimelerin anlamlarını bilip toplum içinde bunları kullanmanın uygun bir davranış olmadığını öğrenmesi yönünde. Zira argo kelimeleri ve pek çok olumsuz davranışı sadece kitaplardan değil televizyon ve internetten de öğreniyorlar.

Bizlerin küçükken severek okuduğu Pinokyo, Kırmızı Başlıklı Kız, Hansel ve Gratel başta olmak üzere pek çok masal günümüz çocuklarının eskisi gibi ilgisini çekmeyebiliyor. Bunun sebebi hem farklı tarzda pek çok alternatif olması hem de bu masalların ve hikayelerin pek çoğunun didaktik diyebileceğimiz bir içeriğe sahip olması. Yalan söylemenin yanlış bir davranış olduğu, büyüklerin sözünü dinlemenin önemi vb. farklı mesajları veren hikayeler daha eğlenceli, macera unsurları içeren ve merak uyandıran kitaplarla kıyaslandığında çocuklar tarafından tercih edilmeyebiliyor.

 

Yaş aralığına uygun kitap seçme:

Pek çok kitabın arkasında kitabın hangi yaş aralığı için uygun olduğuna dair bir not bulunmaktadır. Böyle bir not yoksa, ilgili yayınevinin web sitesinden kitabı hangi yaş grubu için önerdiğine bakabilir, kitabı satın aldığımız kitapçıdaki uzman satış temsilcisinden bizi yönlendirmesi ve bilgi vermesi için destek isteyebiliriz. Okuldaki kütüphane görevlisi veya öğretmenlerinden Ancak, çocuğumuzun yaşına, ilgi alanına, zihinsel gelişimine ve dili kullanma becerisine göre seçtiği kitabın onun yaş grubuna uygun olup olmayacağına dair en iyi kararı çocuğu en yakından tanıyan anne ve baba verebilir diye düşünüyorum.

 

 

  • Çocuğumuza kitap okurken nelere dikkat etmeniz önerilir?

Öncelikle kitap seçerken çocuğumuzun yaşına uygun, dili düzgün kullanan, çizimleri çocuğumuzun ilgisini çekebilecek kitaplar seçmeliyiz. Çocuğumuzun hangi tarz kitaplardan hoşlandığını anlayabilmek için onunla birlikte kitap alışverişi yapmak, ilgi alanları hakkında konuşmak ve daha önce okuyup beğendiği kitapların seri kitap ise devamını almayı ya da aynı yazarın diğer kitaplarını almayı önermek faydalı olabilir.

 

Kitap okumaya başlamadan önce kitabın kapağına bakarak kitabın konusu hakkında tahminde bulunmak eğlenceli bir başlangıç yapmanızı sağlayabilir. Yazar ve çizerin adını da okumanızı öneririm. Çocuklar bir süre sonra benzer çizimlerin aynı çizere ait olduğunu anlayabilecekleri gibi yazar seçkisi de yapıyor ve kitabını beğendikleri yazarın diğer kitaplarını da okumak istiyorlar.

Kitap okurken ses tonu kullanma, dramatize etme çocukların kitaba ilgi göstermesini sağlar. Resimli kitap okurken kitapta adı geçen kişi ya da nesneleri size göstermesini isteyebilirsiniz. Örneğin; “Bu sözü edilen kırmızı elmayı göremiyorum, sen görüyor musun?” veya “Peki bu traktör nerede duruyor?”gibi. Kitabın kahramanıyla bağ kurmasını sağlayabilmek için de resimlerden faydalanabiliriz. Örneğin; “Kitaptaki kızın odası senin odana benziyor sanki, onun da kitapları, oyuncakları var ve en sevdiği oyuncağı yatağının üzerinde duruyor”.

Kitaptaki kahramanla kendini özdeşleştirmesini sağlamak ve kitap hakkında düşüncesini öğrenmek için olaylar hakkında da sorular sorabiliriz. Örneğin; “Kitaptaki çocuk parktan erken ayrılınca üzülmüş, çok ağlamış. Sen de parktan erken ayrıldığımızda bu kadar üzülüyor musun?” veya “Arkadaşı oyuncağını izinsiz alınca kitaptaki çocuk çok kızmış ve arkadaşına vurmuş. Senin arkadaşın oyuncağını izinsiz alsa sen ne yapardın?”

 

4- Çocuğa okuma alışkanlığı kazandırmak ve kitap okumayı sevmesi için neler yapabiliriz?

1) ROL MODEL OLUN

Araştırmalara göre çocuklar ebeveynlerinin sözlerini değil davranışlarını örnek alıyor. Bu sebeple bizlerin de kitap okuması ve çocuğumuzun bizi okurken görmesi önemli. Ne okuduğumuzun pek önemi yok, gazete, yemek kitabı, aylık dergiler ya da bir roman okuyabiliriz. Önemli olan okumanın hayatımızın bir parçası olduğunu fark etmelerini sağlamak.

2) KENDİ KİTAPLIĞI OLSUN VE DÜZENLI KITAP ALIN

Çocuğunuzun odasında kolaylıkla erişebileceği ve kitaplarını koyabileceği bir kitaplığı olsun. Kitapları göz önünde olursa tercihini bu yönde kullanabilir. Ayrıca canı sıkıldığında da kitapların sayfalarını karıştırabilir. Düzenli olarak yapacağınız kitap alışverişi de çocuğunuzu motive edecektir.

Yılda 2-3 kez toplu kitap alımı yapmak yerine birlikte sizin düzeninize göre uygun zamanlarda sık sık kitapçı ziyareti yapmak, kitapları karıştırmasına fırsat vermek kitaplarla bağ kurmasını destekler.

Buna ek olarak okuma atölyeleri, yazar ve çizer imza günleri ile kitap fuarlarına katılabilirsiniz. Okuduğu kitabı kimin yazdığı ve resimlediğini öğrenmek çocukların oldukça ilgisini çekiyor. Bu kişilerle tanışıp soru sormak, kitapla ilgili paylaşımda bulunmak okuma motivasyonunu olumlu etkiler.

Özel günlerde (bayram, doğum günü vb.) oyuncak, kıyafet, teknoloji ürünlerine ek olarak kitap da hediye edin. Kitabın da yaşamın bir parçası olduğunu ve güzel bir hediye alternatifi olduğunu siz de sevdiklerinize hediye ettiğinizde görecek ve deneyimleyeceklerdir.

 

3) İLGİ ALANINA GÖRE KİTAP SEÇİN

Çocuğunuz bir kitabı okumak istemiyorsa, ısrar etmeyin. Konusunu, çizimlerini ya da hikâyenin anlatılış şeklini beğenmemiş olabilir. Ona farklı tarzlarda, mizah, polisiye, fantastik, macera vb. kitaplar alabilir aynı zamanda ilgi alanına göre (uzay, dinozorlar, yemek, bilim, taşıtlar vb.) kitap seçebilirsiniz. Kitap alışverişinizi birlikte yaparsanız çocuğunuzun hangi tarz ve tür kitapları sevdiğini de görmüş olursunuz. Çocuğunuza çizgi roman alabilir ya da aylık bir dergiye de üye yapabilirsiniz. Bunların da okuma sayıldığını unutmayın! İyi bir çizgi roman ortalama 7000-8000 kelime içermektedir. Ten Ten serisi, Asterix, Red Kit vb. sizlerin de bildiği ve çocukken severek okuduğu çizgi romanlarla çocuklarınızı tanıştırabilirsiniz. Çocuklar ilgi duydukları konularda merak ettikleri şeyleri öğrenmek için kitap okumak konusunda daha istekli oluyorlar.

Hep çizgi roman okumak istiyorsa bunu yasaklamak yerine çizgi romanın yaratıcısının biyografisi, çizgi romanın kitabı, çizgi romanın yazılması ve çizilmesine dair süreci anlatan kitaplar vb. farklı alternatifleri sunmayı deneyebilirsiniz.

Aynı durum mizah, karikatür vb. tek bir tarz kitap okumak isteyen çocuklar için de geçerli. Onlara da farklı alternatifler sunabiliriz. Örneğin karikatüristlerin biyografileri, karikatür dışında yazdıkları varsa başka kitaplar ya da bu yazar ve çizerlerin okudukları kitapları önerebiliriz. Teknolojinin de ilerlemesiyle sosyal medyayı kullanarak çocuğunuzun sevdiği yazar/çizerlere ulaşarak onların çocukken hangi kitapları okuduğunu birlikte sorabilir ve önerilerine göre bir kitap listesi de oluşturabilirsiniz.

 

4) ARKADAŞLARININ OKUDUĞU KİTAPLARI SEÇİN

Eğer çocuğunuzun neden hoşlanacağı konusunda henüz bir fikriniz yoksa, arkadaşlarının hangi tür kitapları okuduğunu öğrenebilirsiniz. Okul whatsapp ve veli gruplarından bu konuda destek alabilir, çocuğunuzun arkadaşlarına da okudukları ve beğendikleri kitapları sohbet sırasında sorabilirsiniz.

 

5) ÖĞRETMENİ OLMAYIN 

Okuma ve yazmayı çocuklarımıza öğretmek öğretmenlerin görevi. Biz ebeveynler olarak bu süreçte çocuğumuza okumayı ve yazmayı öğretmeye çalışmak ya da okulda öğretilenleri tekrar ettirmek yerine verilen ödev ve çalışmaları yapması için onu motive etmeye, evde okul çalışmalarını yapabileceği uygun bir ortam yaratmaya çalışmalıyız. Okurken çocuğunuzu sürekli uyarıp düzeltmeniz de moralini bozup okuma hevesini kırabilir.

 

6) OKUMAYA ZORLAMAYIN

Okumayı bir görev, zorunluluk formatına sokmayın. Amacımız çocuğumuzun okuma sevgisi kazanması, bu sebeple, okumak istemiyorsa onu zorlamak yerine birlikte okumayı, sayfaları ya da cümleleri bölüşmeyi önererek yapıcı bir yol izleyebilirsiniz. Okul tarafından verilen okuma alıştırmalarını çok geç saatlere bırakmayın. Çocuklar günün tüm yorgunluğuyla uyku öncesinde okuma çalışması yaparken zorlanabilir, hata yaptıkça motivasyonu azalıp isteksiz olabilirler.

 

7) OKUMASI İÇİN FIRSAT YARATIN 

Gideceğiniz sinema filminin konusunu, pişireceğiniz yemeğin tarifini, yeni bir kutu oyununun kılavuzunu çocuğunuza okutabilirsiniz. Çocuklar, hayatın akışı içinde yapmak istedikleri şeylere ait bilgileri okumak konusunda daha istekli oluyorlar.

Buna ek olarak, yanınızda hep kitap taşıyın. Doktorda randevunuzu beklerken, alanda uçağı beklerken vb. kitap okuyabilirsiniz. Tabu, Scrabble gibi kutu oyunları da okuma, kelime anlamı öğrenme ve dil gelişimi açısından faydalı kutu oyunlarıdır.

 

8) HER GECE BİRLİKTE KİTAP OKUYUN

 Her gece yatmadan önce mutlaka birlikte bir kitap okuyun. Çocuğunuz kendi okumaya başladığında da bu alışkanlığa hemen son vermeyin. Uykudan önce okuma saati çocuğunuzla birlikte keyifle vakit geçirdiğiniz bir zaman dilimi. Eğer okumaya başladı diye okuma saatine son verirseniz sizinle vakit geçirme imkanını kaybedecek diye okumaya karşı isteksiz olabilir, motivasyonunu kaybedebilir. Çocuğunuz “Ben artık kendim okuyabilirim, bana kitap okumana gerek yok” diyene dek her gece okumaya devam etmelisiniz.

Unutmadan, aynı kitabı tekrar tekrar her gece okumak istiyorsa, ona “Hayır” demeyin. Çocuğunuz o kitapla bir bağ kurmuş, karakterle kendini özdeşleştirmiş veya hikâyesinden etkilenmiş olabilir. Çocukların tekrar ederek öğrendiğini de unutmamak gerekiyor. Aynı hikâyeyi okumaktan sıkılmakta haklısınız, bu durumda önerim ailenin diğer bireylerinden, akraba ya da arkadaşlardan ara ara destek istemeniz olacaktır.

9) SABIRLI OLUN

Her çocuğun büyüme ve gelişim hızı farklı olduğu gibi okuma ve yazmayı öğrenme hızı da farklıdır. Bazı çocuklar seslerin birleşmesinden heceleyerek okuma aşamasına çok çabuk geçerken bazıları için bu zaman alabilir. Bazı çocuklar kısa süre içinde akıcı ve hızlı okuyabilirken yine bazı çocuklar için bu süreç uzun sürebilir.  Bu çocuğunuzun başarılı olmadığı ya da yeterince çaba göstermediği, isteksiz olduğu anlamına gelmez. Okumayı öğrendiğiniz günleri hatırlayın ve çocuğunuza karşı sabırlı olun. Güzel okuduğunda onu motive edecek sözler söyleyin, belirli bir sayfa ya da kitap sayısını bitirdiğinizde bir kutlama yapın. Unutmayın, çocuğunuz er ya da geç okumayı öğrenecek, önemli olan bir ömür boyu okumadan vazgeçmeden, severek okumaya devam etmesi.

 

 

 

Okumaya yeni başlayanlar /1. Sınıf öğrencileri için ilk okuma serisi önerileri

  1. Cin Ali Serisi – Cin Ali Yayınları
  2. Birlikte İlk Okuma Serisi – Bisküvi – Pegasus Yayınları
  3. Artık Kendim Okuyabilirim Dizisi – Mavi Bulut
  4. Elma Ağacı Çiftliği Serisi -İş Bankası Kültür Yayınları
  5. Minik Dostlarımız Serisi -Pena
  6. Okumayı Seviyorum Dizisi – Beyaz Balina Yayınları
  7. Tübitak -İlk Okuma Serisi – Hayvanlar – Tübitak Yayınları
  8. National Geographic Kids – 1. Seviye – Hayvanlar Dizisi

 

 

KONULARINA GÖRE ÇOCUK KİTAPLARI 4-8 YAŞ

Çevre, doğa ve geri dönüşüm

1) Eve Yolculuk, Poti Kare

2) Nerede bu fil? Redhouse Kidz

3) Meraklı Bahçe, Hep Kitap

4) Üç Gözlü Kurbağa, Mikado Çocuk

 

Yaratıcılık ve sanat

1) Mış Gibi, Altın Kitaplar

2) Nokta, Altın Kitaplar

3) Gökyüzünün Rengi, Altın Kitaplar

4) Bay Majörle Klasik Müzik Masalları serisi, Doğan Egmont

5) Mühendis Yağmur Deniz, Uçan Fil

6) Mimar Cem Kenar, Uçan Fil

 

Arkadaşlık, dostluk ve paylaşma  

1) Sıkı Dostlar, Redhouse Kidz

2) Şu Yaramaz Tavşanlar, İş Bankası Kültür Yayınları

3) Kayıp Köpek Üzüm, Pearson

4) Aslan ve Kuş, Final Kültür Sanat Yayınları

5) Üç Kedi Bir Dilek, YKY

6) Bir Dostluk Masalı, Uçanbalık Yayınları

 

Okul, okul sevgisi, okula gitmek istememe 

  • Dinozorlar Okula Nasıl Gider?, Beyaz Balina
  • Ayını Asla Okula Götürme, Beta Kids
  • Topo Tip Okula Gitmek İstemiyor, Marsık Kitap
  • Arda Neyi Unutmuş, Marsık Kitap

 

Mevsimler/Hava durumu

1) Yağmur, İş Bankası Kültür Yayınları

2) Kar, İş Bankası Kültür Yayınları

3) Rüzgarlı Bir Gün, Tübitak

4) Yağmurlu Bir Gün, Tübitak

5) Güneşli Bir Gün, Tübitak

6) Mevsimler serisi, Altın Kitaplar

 

Sağlıklı beslenme, yemek seçme 

1) Köfte Pilav, Düşizi

2) Dinozorlar Yemeklerini Nasıl Yer?, Beyaz Balina

3) Hastalıklardan Korun, Sağlıklı Yaşa, Tübitak

 

Merak uyandıran/ Bilgi veren ansiklopedi

1) Peki Ama Neden? / İnsan Vücudu, Domingo

2) Peki Ama Neden? / Hayvanlar, Domingo

3) Peki Ama Neden? Bilim ve Teknik, Domingo

4) İlk Ansiklopedim/ Larousse Nasıl? Mandolin

5) Her Güne Bir Soru, YKY

6) İlk Uzay Kitabım, National Geographic Kids

7) İnsan Vücudu Hakkında Sorular ve Yanıtlar, İş Bankası Kültür Yayınları

 

Beden farkındalığı, akran zorbalığı, farklılıklar

 

1) Farklı Ama Aynı, YKY

2) Sakar Kral, Redhouse Kidz

3) Hepimiz Mucizeyiz, Pegasus Yayınları

4) Vanessa’nın Yanındayım, Redhouse Kidz

5) Ben Bir Kediyim, Uçanbalık

6) Müzisyen İnek Sırma, Kırçiçeği Yayınları

9) Yetenek Yarışması, Kırçiçeği Yayınları

 

Seyahat, şehirler ve ülkeler

1) Havalimanında Bir Gün, İş Bankası Kültür Yayınları

2) Tren İstasyonunda Bir Gün, İş Bankası Kültür Yayınları

3) Minik Gezginler, İş Bankası Kültür Yayınları

4) Kemal’in Londra – Brüksel ve Roma Günlüğü serisi, Altın Kitaplar

5) Dünyanın En Güzel Ülkesi, Abm Yayınları

 

Ölüm

1) Dedemin Adası, Redhouse Kidz

2) Bay Morris Lessmmore’un Uçan Kitapları, Pearson

 

Duygular ve Davranışlar (merak, öfke, yalan söyleme, paylaşma vb)

1)Mucit Gizmo, Pearson

2)Öfkemle Nasıl Başa Çıkabilirim?, Gergedan

3)Lütfen Bay Panda, Beta Kids

4) Huysuzluğun ve Dalın Hikayesi, Hep Kitap

5) Tavşancık Pasta Yarışması, Beta Kids

6) Küçük Kızılderili, Remzi Kitabevi

7) Yavru Ahtapot Olmak Çok Zor, YKY

8) Tırtık Tütüyor, Final Kültür Sanat Yayınları

9) Altıncı Keman, Meav

10) Sidney ve Stella Hiçbir Şeyi Paylaşamıyor, Redhouse Kidz

 

Eğlenceli kitaplar

1) Kaplanı Sakın Gıdıklama, Marsık Yayıncılık

2) Aslanını nasıl saklarsın? Altın Kitaplar

3) Gürültücü Güven Redhouse Kidz

4) Dünyanın En Şanssız Köpeği Maya, Pearson

5) Şapkasız Girilmez, Pearson

6) Babaannem Kime Benziyor, YKY

7) Hayır, Final Kültür Sanat Yayınları

8) Babam Yerinde Durmuyor, Uçanbalık

 

 

Özge hanım’a ait bir çok tavsiyeyi ve okuma sevgisi için önerilerini  ozgelokmanhekim.com web sitesinde ve instagramda @ozgelokmanhekim hesabında bulabilirsiniz.